Kate's Blog

Books. Running. And other stuffs

Chuyến đi Myanmar (2016)

Tuần vừa rồi mình có một chuyến du lịch tới Myanmar trong vòng 5 ngày cùng với một người bạn của mình. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ một số kinh nghiệm, cũng như nhận xét cá nhân của mình về đất nước Myanmar, qua ba địa điểm du lịch nổi tiếng: thủ đô Yangon, Bagan, Inle Lake (vì thời gian quá ngắn nên mình không thể tới cố đô Mandalay như ý định ban đầu).

Đầu tiên, vì đang bị cảm và có một số vấn đề cá nhân nên phần nào đó mình không thể enjoy chuyến đi, tuy vậy, sau chuyến đi này mình có cái nhìn khác hơn một xíu về thế giới xung quanh. Mình cảm nhận rằng Myanmar khá giống với Việt Nam ở nhiều điểm, nên cũng thực sự không quá bất ngờ, vì thế nếu nói về điều gì mà mình học được thì có lẽ đó là việc gặp và nói chuyện với rất nhiều người du  lịch đến từ nhiều nước khác nhau trên thế giới. Mình gặp rất nhiều bạn trẻ đi du lịch bụi và được chia sẻ rất nhiều câu chuyện thú vị. Mấy bạn mới có 19-20 tuổi mà đi du lịch một mình tới một đất nước xa lạ, có một bạn khác vừa tốt nghiệp 23 tuổi chưa biết sẽ làm gì nên đi du lịch tìm hiểu thế giới, bạn đã lên kế hoạch này trong vòng 7 năm, giành 5 tháng để đi du lịch một mình ở các nước châu Á. Và một bạn đã giành 3 tháng phượt hết VN chỉ vọn vẻn trong 1,000 USD (nhưng mình thì không có hợp với kiểu du lịch này lắm). Khi mình nghĩ lại, bằng tuổi mấy bạn, mình và nhiều bạn trẻ VN còn quá nhiều bỡ ngỡ, đi nhập học ĐH mà cũng cần ba mẹ dẫn tới trường, tốt nghiệp xong thì lo lắng tìm việc và gần như không có một tí gì ý niệm về thế giới bên ngoài VN. Đó là một điều rất đáng tiếc, vì cách giáo dục truyền thống gò bó của người Việt mình. Nếu có cơ hội được quay lại, mình sẽ học trên trường ít đi, đọc sách và tìm hiểu thế giới xung quanh nhiều hơn.

Còn về đất nước Myanmar, nhìn chung, mình có một số nhận xét cá nhân sau:

Phong cảnh: ngoại trừ Bagan với quần thể đền vô cùng đẹp và thanh bình, Yangon và Inle Lake rất giống với Việt Nam. Thủ đô Yangon khá yên tĩnh với nhiều nhà cao tầng, cư dân không đông đúc như Sài Gòn những vẫn kẹt xe vì ở đây phương tiện đi lại là xe hơi, trong khi đường sá thì lại khá hẹp. Chùa Shwedagon ở Yangon rất lớn, được xây dựng bởi hàng tấn vàng. Inle Lake giống đồng bằng sông cửu Long ở Việt Nam mình, ngoài việc đi thuyền trên cái hồ rộng này, khách tham quan có thể tới thăm những làng nghề thủ công ở đây: thuốc lá, chế tạo bạc và đá quý, thổ cẩm…những thứ này lại khá giống với miền Tây Bắc Việt Nam. Điều đặc biệt có lẽ là ở Bagan, một quần thể đền chùa hơn 2000 năm tuổi, được công nhận là di sản văn hóa thế giới của UNESCO. Leo lên đền và ngắm bình minh hoặc hoàng hôn thì rất tuyệt, tuy vậy mình đi vào mùa mưa nên đã không có dịp ngắm hoàng hôn và bình minh, khi mà từ sáng sớm có nhiều chiếc khinh khí cầu bay lên như nhiều người chia sẻ thông tin trên Internet. Nhưng phải nói, Bagan thanh bình, phù hợp cho những ai yêu thích vẻ đẹp thiên nhiên.

Con người: cực kỳ dễ thương và thân thiện. Hầu hết ai cũng có thể giao tiếp bằng Tiếng Anh, điều này khiến mình vô cùng bất ngờ. Ngay khi đi chuyến taxi đầu tiên từ sân bay về trung tâm thủ đô, bác lái xe đã chỉ cho tụi mình nói một vài câu/từ bằng tiếng Burmese: menglaba (hello), chezube (thank you)…bác ấy còn giúp chở tụi mình tới một quán ăn địa phương gần chùa Shwedagon nổi tiếng. Lúc đi taxi từ bus station ở Bagan tới cổng Bagan, bạn mình quên túi đồ trên xe bus nên quay lại, dù chiếc bus đó hướng về Mandalay, nhưng mình thực sự cảm động khi có một anh đã dừng lại và đi bộ hướng về phía bus station để trả lại chiếc túi cho bạn mình. Ngoài ra, mình gặp rất nhiều người dân địa phương và được họ giải thích về tập quán địa phương, lịch sử và văn hóa, ngay cả nền chính trị bất ổn của Myanmar nữa, bằng thứ Tiếng Anh hơi khó nghe nhưng vẫn có thể hiểu nghĩa vì người Myanmar luôn cố gắng giải thích bằng ngôn ngữ, cử chỉ để bọn mình có thể nắm được ý. Nếu nói điều ấn tượng khó quên về Myanmar, mình sẽ nói về con người ở đây.

20161001_152014.jpg

Trang phục truyền thống của đàn ông Myanmar là Longyi (trông khá giống một chiếc váy)

20161004_093752.jpg

Những người phụ nữ có thoa bột từ cây Thanaka trên hai má để chống nắng và làm đẹp, nếu nhìn kỹ thì em bé trong hình cũng có “thoa phấn”, trông vô cùng dễ thương. hihi

Thức ăn: Không thực sự đặc biệt (vì theo mình món ăn Việt Nam là ngon nhất Trái Đất rồi, hehe, nhưng mình cũng có thể sai vì lúc đi qua Myanmar mình đang bị ốm, vị giác và khứu giác của mình không thực sự ổn lắm), và phần nhiều bị ảnh hưởng bởi đồ ăn Ấn Độ: cà ri gà, bò, cá, heo…hơi béo ngậy, vị cũng được nhưng thực sự không để lại nhiều ấn tượng với mình. Nông nghiệp lúa nước của Myanmar không có phát triển như Việt Nam, nên cơm không ngon lắm (hạt dài và khô), vì thế mình chỉ thích ăn cơm dừa (coconut rice), khá là ngon nhưng hơi béo. Ngoài ra, các món ăn cũng có nguyên liệu từ các loại đậu, và nấu theo kiểu soup, giống món ăn của Ấn Độ. Ngoài ra khi ở Yangon và vào một quán ăn địa phương, mình thấy người dân ở đây dùng lá trà và đậu phộng (lạc) để ăn kèm (mà cái này thì khó ăn). Nhưng nói chung, đồ ăn khá dễ ăn với khẩu vị người Việt mình.

20161002_193846.jpg

Bữa tối đầu tiên ở Bagan với soup đậu, curry bò và gà, đĩa cơm màu tối hơn là cơm dừa chiên (nhưng steam rice thì ngon và béo hơn).

Sau đây là kinh nghiệm đi du lịch của mình:

-Budget của 2 đứa chỉ khoảng 170$/người (chưa kể vé máy bay khứ hồi hết 1,800,000VND đã book vào đợt khuyến mãi 3 tháng trước đó): budget rất ít vì tụi mình không mua sắm gì nhiều, chi phí bên này cũng rẻ, tiền chủ yếu chi vào các khoản đi lại và ăn uống, đóng entrance fee, riêng khách sạn thì chỉ ở 2 hôm vì chủ yếu thời gian là di chuyển trên xe bus.

-Hotel: tốt nhất là đặt trước trên booking.com (giá tốt hơn) hoặc agoda.com nếu không đặt trước thì khi tới nơi họ sẽ tính giá phòng trên đầu người chứ không phải theo phòng (mình và bạn của mình chọn 1 phòng 2 giường ngủ 20$ trong khi một bạn khác cũng 1 phòng như vậy nhưng đi một mình nên chỉ trả 10$). Nếu ở Bagan thì nên chọn hotel ở New Bagan vì giá phòng rẻ, có nhiều chỗ ăn uống, đi e-bike tới mấy cái đền ở Old Bagan khoảng 10-15 phút. Ở Old Bagan tiền hotel khá cao, còn Naung thì mình không rõ lắm nhưng recommend ở New Bagan (mình ở Bagan Central Hotel khá ổn, 25$ một ngày cho private room 2 giường ngủ, bao gồm ăn sáng). Nếu hotel thì 20-25$ ở được 2-3 người, còn dorm (toilet ở ngoài) thì khoảng 10$. Khi tới Inle Lake thì không book trước nhưng mình cũng chỉ trả 10$ cho một đêm khách sạn Golden Star. Tuy vậy, nhìn chung chất lượng khách sạn không tốt lắm, đặc biệt là toilet, đôi khi vòi nước hoặc bình tắm nước nóng bị hỏng nhưng staff thì vô cùng dễ thương.

-Phương tiện di chuyển: taxi ở Yangon rất rẻ còn Bagan thì cực kỳ cao. Bạn lưu ý vì taxi không có đồng hồ tính nên trước khi đi phải trả giá, nên trả khoảng 60-70% thôi (từ airport tới trung tâm thủ đô mình chỉ trả 7,000 kyat trong khi bác kia bảo 10,000kyat). Còn từ bus station tới Bagan đi có khoảng 15 phút mà mình phải trả 10,000kyat rồi (lỡ ko trả giá từ ban đầu). Đi từ Yangon tới Bagan và Bagan tới Inle Lake thì chỉ có cách đi bằng bus. Mình đọc trên mạng thì biết JJ express and Elite Express là VIP bus nên rất tiện nghi, thời điểm mình đi thì giá khoảng 20-22$, nhưng vì mình không mua được nên chọn hãng bus khác, giá khoảng 15$ nhưng chất lượng không được tốt lắm (họ hay dừng lại để đón khách hoặc dỡ hàng xuống) nhưng không kiểu “lưu manh” như xe khách ở Việt Nam. Từ Yangon tới Bagan thì tự book vé trước, còn tới khách sạn rồi thì nhờ nhân viên khách sạn book dùm, luôn có bus thường và bus VIP bạn có thể lựa chọn tùy vào budget mà bạn có nhưng đi bus thường thì khá mệt (không phải xe giường nằm).

Bạn có thể book JJ express qua facebook khoảng 2 ngày trước khi đi nhé, hôm trước mình đặt trước 1 ngày thì đã hết vé. (chỉ cần inbox là họ sẽ trả lời liền)

Tới Inle Lake để tham quan thì chỉ có thể di chuyển bằng thuyền. 3 đứa tụi mình thuê 1 chiếc thuyền từ 5h sáng tới chiều (để xem sunrise nhưng vì nhiều mây nên lại ko xem được), nhờ khách sạn book nên giá là 25,000 kyat (khoảng 22$) có thể chở 5 người, tuy vậy nếu bạn tự ra chỗ hồ rồi tự thuê thì chắc chắn rẻ hơn. Một bạn kể mình nghe bạn ấy chỉ trả 14,000 kyat cho một chuyến đi như vậy. Người lái thuyền sẽ đưa tụi mình dạo một vòng quanh hồ và tới một số shop ở làng thủ công mỹ nghệ (cái này thì khách du lịch khá là bị động vì tới đâu đều phụ thuộc vào boat driver), nhưng bạn có thể nói họ chở tới những khu vực có chùa, chợ, hoặc gặp người dân tộc thiểu số thì chắc chắn chuyến đi của bạn sẽ khác so với lịch trình thông thường của một tour trên hồ Inle.

-Một số chi phí khác bạn cần lưu ý để lên budget trước khi đi: tới mỗi địa điểm bạn phải đóng vé vào cổng (entrance fee): tại thời điểm mình đi thì vé vào Bagan trong 5 ngày là 25,000 kyat/người (trả bằng $ là 22USD), còn Inle lake là 12,000kyat (10USD), còn Mandalay thì hình như là chưa thu phí thì phải (không biết tương lai có thu phí gì không). Lưu ý giữ lại vé này trong suốt thời gian bạn ở địa điểm đó. Hôm mình đi thì tới cổng Bagan phải quay lại vì quên đồ nên không đóng phí, nhưng hôm sau khi vào ngôi đền lớn ngắm hoàng hôn, rất đông du khách thì họ soát vé nên mỗi đứa phải nộp 25K chyat, rồi lên lại chẳng ngắm được gì, còn ồn ào nữa chứ. Mình có gặp 1 bạn không đóng phí này, bạn từ chối đóng phí và quay lại tới một đền nhỏ khác, và enjoy khoảng thời gian ở đó vì chỗ bạn tới cực kỳ yên tĩnh, nhưng theo mình thì bạn nên đóng, đặc biệt là khi bạn quyết định ở Bagan dài ngày. Ngoài ra, tiền hotel thì chấp nhận trả bằng USD, entrance fee thì bạn cũng có thể thương lượng để trả bằng USD, còn lại thì người ta chỉ lấy kyat (chạt – đồng tiền của Myanmar). Bạn nên đổi trước USD khi xuống sân bay ở Yangon, hôm đó tỷ giá là 12,360 ở Yangon, tới Inle mình thiếu tiền nên tới một cửa hàng đổi ngoại tệ, tỷ giá chỉ còn 12,330 thì phải (và cái này chỉ áp dụng cho tờ 100 USD), những tờ tiền có mệnh giá nhỏ thì tỷ giá còn thấp hơn nữa. Bạn nên đổi ra kyat vì mình thấy trả bằng kyat lợi hơn (ví dụ phí vào cổng 10,000 kyat nhưng thu đô bạn phải trả 10$).

-Chỗ ăn: ở Yangon thì mình không biết vì chỉ dừng lại đó vài giờ đồng hồ, vào 1 local restaurant thì ăn như cơm bình dân (và hơi khó ăn – cost 6,000 kyat cho 2 người). Còn ở Bagan thì có một quán ăn ở New Bagan mà một người dân địa phương chỉ cho, cực nice, đồ ăn cũng rất ngon, hết khoảng 10-12,000kyat cho 2 đứa. Ở Inle thì mình tới một quán ăn Tây, đồ ăn không ngon lắm nhưng manager ở đó rất dễ thương, mình có một đêm ngồi nói chuyện với các bạn đi du lịch rất vui. Theo mình thì bạn bỏ ra khoảng 5000-6000 kyat/người là có một bữa ăn ngon rồi. Mình recommend món sweet and sour fish (rất ngon), chicken curry, beef with potato curry và cơm dừa (steam rice), và soup đậu. Nếu ngày nào cũng curry, bạn có thể chọn các món rau xào (gồm sup lơ (cauliflower), cà rốt, cà chua, đậu que, cải thảo với gà hoặc heo, ăn cũng khá ngon).

-Chỗ “chơi”: tới Bagan thì thuê xe đạp (1$/ngày) hoặc xe đạp điện (tùy giờ, ngắm bình minh và hoàng hôn thì 3000kyat từ 4-7am và 4-11pm, còn ban ngày thì 7,000 kyat (từ 8am đến 4pm). Mình không có cơ hội ngắm hoàng hôn vì trời đầy mây, còn bình minh thì mặt trới mới hé rạng thì mưa tới, nhưng nếu bạn tới Bagan từ tháng 11-tháng 2 là mùa du lịch cao điểm và thời tiết dễ chịu thì nên tới những ngôi đền nhỏ (2 bạn người Anh mình gặp suggest mình tới chỗ đền ngắm hoàng hôn gần sông, yên tĩnh và rất đẹp). Chỉ có 1-2 đền lớn bạn có thể leo lên cao, một số có thể vào bên trong, còn lại thì chỉ đứng nhìn ở bên ngoài được. Điều đáng buồn là khi tới những ngôi đền lớn, du khách cực kỳ đông và ồn ào nên không thể tận hưởng không gian yên tĩnh được (đặc biệt đâu đâu mình cũng thấy du khách Trung Quốc – già trẻ trai gái gì cũng có, nói chuyện rất ồn, chụp ảnh liên tục, mình khá là annoying vì điều này…) Vì thế bạn lưu ý nên giữ im lặng và trật tự khi tới những nơi đông đúc (à tới chùa thì bạn phải tháo hết giày dép, kể cả vớ (shock) luôn nhé). Bagan là địa điểm yêu thích của mình, nếu có thêm thời gian trở lại thì chắc chắn mình sẽ ở đây thêm 1 vài ngày nữa.

20161002_102751.jpg

Một buổi trưa nắng ở Old Bagan, vô cùng thanh bình!

20161002_114913.jpg

Trên đường về quay về khách sạn, bạn rất dễ bắt gặp một đàn dê như thế này

20161003_061011.jpg

Đi ngắm bình minh nè, cỡ 3 phút sau thì trời đổ mưa. Cái đền lớn màu trắng kia là chỗ du khách tập trung rất đông bạn nên tránh, còn cái đền lớn trước mặt thì đang được restructed vì một tháng trước đó đã có một vụ động đất tàn phá rất nhiều ngôi đền. UNESCO, chính phủ và người dân đang sửa chữa

20161003_061048.jpg

Cận cảnh hơn nè 🙂 Buổi sáng lạnh nên bạn nhớ mang áo khoác khi ngắm bình minh nha

Inle Lake: chọn một boat tour đi quanh hồ và tới làng nghề thủ công. Khi vẫn  còn trên hồ bạn sẽ bắt gặp những người đàn ông đánh cá, họ đứng một chân ở mũi thuyền và chân còn lại thì sử dụng vó để bắt cá.

20161004_063610.jpg

Họ chỉ perform như thế này cho du khách thôi, chứ không bắt cá thật đâu, nếu muốn chụp hình, bạn sẽ trả một khoản cỡ 1,000kyat, cũng biết làm business quá hen

Mình rất ấn tượng với nơi làm bạc, chị hướng dẫn ở đó rất nice, kể chi tiết và tỉ mỉ về quy trình chế tạo bạc và đồ trang sức.

20161004_071532.jpg

Những ngôi nhà trên Inle Lake

20161004_081219.jpg

À, cái này chỉ là bạc giả thôi, đồ bạc thật thì ở trong tủ kính 🙂

20161004_081519.jpg

Những con cá bằng bạc thật, giá từ 15,000kyat trở lên, khá là mắc

20161004_082730.jpg

Bắt gặp con rối này trong cửa hàng bạc

20161004_085246.jpg

long neck women village

20161004_091446.jpg

in umbrella shop

Xong mình tới chợ để tìm hiểu văn hóa ở đây, gặp rất nhiều người dân tộc thiểu số. Trong khi Việt Nam mình chỉ có 54 dân tộc thì Myanmar có tới hàng trăm, một số ăn mặc giống người H’mong ở Việt Nam, cũng đeo khăn quấn quanh đầu, địu em bé sau lưng, nhưng không mặc váy sặc sỡ như người H’mong mình.

20161004_102326.jpg

Mình có mua bánh rán ở đây (i chang ở VN mình nhưng phải chấm đường lúc ăn).

20161004_101211.jpg

Thường thì mình không ăn mấy đồ chiên vì ko tốt cho sức khỏe nhưng đã mua tận 4 cái bánh rán khi tới chợ, vì vị nó rất giống bánh rán Việt Nam mình hay ăn hồi mình còn bé xíu

Rồi mình có tới một làng nghề làm thuốc lá, dệt vải (làm từ nhựa trong thân hoa sen)… lúc này thì điện thoại đã hết pin nên không còn chụp hình gì được nữa.

Trước khi kết thúc trip này, mình có ghé một ngôi chùa, và có ăn chung với mọi người, một món giống bún ở VN nhưng ở trong là cá và nước sốt giống curry, cũng khá ngon, ăn không phải trả tiền nên bạn có thể bỏ một ít tiền vào hộp donation phía trong chùa.

Trước khi quay về thì tụi mình có ghé vườn trồng cà chua trên hồ Inle, mình cực kỳ ấn tượng với điều này. Từ đây, hàng tấn cà chua được thu hoạch, chở lên thuyền và chuyển qua các địa phương khác để tiêu thụ. Vì gần hết giờ mình phải quay lại khách sạn để về Yangon nên không kịp tìm hiểu nhiều về vườn cây này.

Quay về Yangon: ngày đầu mình và bạn mình tới thăm chùa Shwedagon – ngôi chùa lớn nhất và được xây dựng bằng vàng thật, tuy nhiên lại thực sự không ấn tượng lắm vì không thấy được sự linh thiêng vì cả du khách và người dân vào đây tấp nập. Riêng du khách nước ngoài thì phải đóng 8,000 kyat.

20161001_152419.jpg

20161001_155739.jpg20161001_161332.jpg

Ngoài ra khi tới Yangon bạn có thể ghé qua nhà của vị lãnh tụ Aung San Suu Kyi – người từng được nhận giải Nobel hòa bình. (nhưng chỉ đứng ở ngoài thôi, không được vào trong)

Điều cuối cùng đó là nếu đi theo nhóm thì sẽ tiết kiệm rất nhiều (tiền khách sạn, tiền đi taxi), nhưng có lẽ mình thích đi một mình hơn vì nếu quay lại thì mình sẽ chỉ ở Bagan trong vòng 4 ngày rồi về chứ không tới Inle như plan mà bạn mình lên lịch trước đó, vì thời gian đi lại chiếm quá nhiều, khoảng 10h đồng hồ di chuyển từ địa điểm này đến địa điểm khác, ngoài ra thì mình cũng thấy Inle không thực sự đặc biệt.

5 ngày ở Myanmar quả là ngắn ngủi, những bức hình của mình chụp thì không được rõ lắm, nhưng ít nhất đó là những gì mình còn có để nhớ về Myanmar, nhưng khi đi du lịch, bạn thực sự cảm nhận và ngắm nhìn mọi thứ sẽ tuyệt vời hơn rất nhiều. Tốt nhất là tự cảm nhận bằng mắt mọi thứ xung quanh, giữ yên lặng khi tới các ngôi đền, và nếu có cơ hội hãy trò chuyện với người dân địa phương và những người đi du lịch khác. Chuyến hành trình đó sẽ tuyệt vời hơn rất nhiều nếu bạn chịu khó ngắm nhìn và lắng nghe.

Mình cảm thấy tự tin hơn nhiều sau chuyến đi này, vì thế chuyến du lịch tiếp theo mình sẽ đi một mình, ý định ban đầu là nếu có soulmate thì sẽ đi với người đó, nhưng mà đợi hoài bạn soulmate “không xuất hiện” nên đi một mình vậy 🙂

Ngoài ra, mình thấy Việt Nam của mình vẫn tuyệt vời hơn: cảnh đẹp, đồ ăn ngon nhưng cái cách làm business thì không được tốt lắm: không có nhiều người biết nói tiếng Anh, rồi nâng giá với du khách nước ngoài, trộm cắp, và chưa biết gìn giữ những cảnh đẹp, chỉ biết khai thác không à :(… Mình sẽ tiết kiệm tiền để đi nhiều hơn trong thời gian tới.

P/s: những tấm hình trên là do mình tự chụp, nếu bạn muốn lấy nó từ blog mình và đăng ở chỗ khác, xin vui lòng dẫn nguồn nhe. Cảm ơn!

P/ss: một lưu ý rất nhỏ thôi, nhưng bạn nhớ nhé: khi đang ốm đặc biệt là sổ mũi hoặc nghẹt mũi thì việc di chuyển bằng máy bay gặp nhiều bất lợi, bạn sẽ bị ù tai và đau đầu một cách khinh khủng và có thể tai của bạn sẽ không nghe được nhiều giờ sau khi đã hạ cánh (mình mất 30h mới trở lại bình thường), vì thế bạn nên chuẩn bị đồ bịt tai khi đi máy bay nhé.

Advertisements

2 comments on “Chuyến đi Myanmar (2016)

  1. dieplangphi
    October 28, 2016

    Thích quá đi em ơi. Anh cũng sẽ gắng đi một chuyến như ri :D.

    Like

    • Matt
      October 28, 2016

      Dạo này anh có đi đâu nữa ko? Nếu có cơ hội em cũng sẽ quay lại Bagan lần nữa 🙂 Em đang plan để quay lại Đà Nẵng – Hội An – Huế đây ah. 🙂

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on October 8, 2016 by in My entry, travel and tagged , .

Top posts viewers find interest

Top Posts & Pages

Archives

Follow Kate's Blog on WordPress.com
%d bloggers like this: